LPM-020 — BERAPA LAMA SIJIL LATIHAN PENGENDALI MAKANAN SAH?

Sijil Latihan Pengendali Makanan pada asasnya sah seumur hidup. Ketahui pengecualian, keperluan latihan semula dan perbezaannya daripada suntikan anti-tifoid.

Kategori: Kursus Latihan Pengendali Makanan
Siri: LPM-020
Bahagian: C — Sijil Latihan Pengendali Makanan
Penerbit: KUDEN ACADEMY
Fokus: Tempoh Sah Sijil dan Keperluan Latihan Semula

PENGENALAN

Salah satu soalan yang sering ditanyakan oleh peserta Kursus Latihan Pengendali Makanan ialah berapa lama sijil yang diperoleh selepas mengikuti kursus boleh digunakan. Persoalan ini penting kerana pengendali makanan memerlukan kepastian sama ada mereka perlu menghadiri kursus sekali lagi selepas beberapa tahun atau apabila berpindah ke tempat kerja baharu.

Kekeliruan biasanya berlaku apabila tempoh sah Sijil Latihan Pengendali Makanan disamakan dengan tempoh sah suntikan anti-tifoid, lesen perniagaan atau pendaftaran premis makanan. Walaupun semua perkara tersebut berkaitan dengan pengurusan perniagaan makanan, setiap satunya mempunyai tujuan dan ketetapan yang berbeza.

Secara amnya, Sijil Latihan Pengendali Makanan yang diperoleh melalui SLPM yang diiktiraf KKM adalah sah seumur hidup. Ini bermaksud seseorang pengendali makanan tidak perlu mengulangi kursus secara berkala semata-mata kerana sijil telah berusia beberapa tahun.

Walau bagaimanapun, sah seumur hidup tidak bermaksud seseorang pengendali makanan tidak boleh diarahkan mengikuti latihan semula dalam keadaan tertentu. Pihak berkuasa boleh mengenakan keperluan latihan semula apabila terdapat asas yang berkaitan dengan keselamatan makanan atau ketetapan penguatkuasaan yang berkenaan.

Artikel ini menjelaskan tempoh sah sijil, keadaan yang boleh menyebabkan latihan semula diperlukan dan perkara yang perlu difahami oleh pengendali makanan serta majikan supaya tidak tersilap membuat keputusan.

1. Adakah Sijil Latihan Pengendali Makanan Sah Seumur Hidup?

Ya. Bagi Kursus Latihan Pengendali Makanan yang diikuti melalui SLPM yang diiktiraf KKM, sijil pada asasnya mempunyai tempoh sah seumur hidup.

Maklumat ini turut dinyatakan dalam penerangan pihak berkuasa tempatan. Sebagai contoh, Majlis Bandaraya Subang Jaya (MBSJ) menjelaskan dalam soalan lazim Jabatan Kesihatannya bahawa kursus asas pengendali makanan yang dihadiri selepas tahun 2009 adalah sah seumur hidup.

Ini memberikan gambaran bahawa seseorang yang telah mengikuti kursus melalui saluran yang diiktiraf tidak perlu mendaftar semula setiap tahun atau setiap beberapa tahun hanya untuk memperbaharui sijil.

Sebagai contoh, seorang pekerja restoran yang telah mengikuti Kursus LPM pada tahun 2020 tidak perlu secara automatik menghadiri kursus baharu pada tahun 2026 semata-mata kerana enam tahun telah berlalu. Rekod latihan yang diperolehnya masih mempunyai nilai sebagai bukti bahawa beliau telah mengikuti latihan tersebut.

Namun, prinsip sah seumur hidup perlu difahami bersama pengecualian dan keperluan penguatkuasaan yang mungkin terpakai. Sekiranya terdapat arahan latihan semula yang sah daripada pihak berkuasa, pemegang sijil perlu mematuhinya walaupun pernah mengikuti kursus sebelum ini.

Oleh itu, tempoh sah seumur hidup merujuk kepada ketiadaan keperluan pembaharuan berkala secara umum, bukannya pengecualian mutlak daripada semua bentuk latihan semula.

2. Mengapakah Sijil LPM Tidak Memerlukan Pembaharuan Berkala?

Kursus Latihan Pengendali Makanan merupakan program latihan asas yang bertujuan memberikan pengetahuan dan kesedaran tentang kebersihan serta keselamatan makanan. Ia berbeza daripada lesen operasi atau pendaftaran premis yang mempunyai tempoh pentadbiran tertentu.

Apabila seseorang telah mengikuti latihan yang ditetapkan dan memperoleh sijil melalui SLPM yang diiktiraf, dokumen tersebut menjadi rekod bahawa latihan berkenaan telah disempurnakan. Perjalanan masa tidak mengubah hakikat bahawa individu tersebut pernah mengikuti latihan.

Sebagai contoh, seseorang yang mempelajari prinsip kebersihan tangan, pencegahan pencemaran silang dan pengendalian makanan secara selamat telah menerima asas pembelajaran yang penting. Prinsip tersebut terus mempunyai nilai walaupun teknologi pemprosesan makanan dan amalan industri berkembang dari semasa ke semasa.

Walau bagaimanapun, pengetahuan seseorang boleh berkurangan jika tidak diamalkan, manakala maklumat dan prosedur keselamatan makanan mungkin berubah mengikut perkembangan sains, teknologi dan perundangan.

Atas sebab itu, ketiadaan keperluan memperbaharui sijil secara berkala tidak bermaksud latihan tambahan tidak diperlukan. Majikan masih boleh menjalankan latihan dalaman, sesi ulang kaji atau program peningkatan kemahiran untuk memastikan pekerja memahami prosedur terkini.

Perbezaan penting yang perlu difahami ialah latihan tambahan untuk meningkatkan kecekapan pekerja tidak semestinya merupakan pembaharuan rasmi Sijil LPM.

3. Bilakah Pengendali Makanan Mungkin Perlu Mengikuti Kursus Semula?

Walaupun sijil pada asasnya sah seumur hidup, terdapat keadaan tertentu yang boleh menyebabkan seseorang pengendali makanan dikehendaki menjalani latihan semula.

Antara keadaan yang pernah dinyatakan dalam panduan pihak kesihatan ialah kejadian keracunan makanan dan keadaan premis yang tidak sanitari. Dalam situasi sedemikian, latihan semula boleh menjadi sebahagian daripada tindakan pembetulan atau langkah penguatkuasaan yang ditetapkan oleh pihak berkuasa.

Sebagai contoh, sekiranya siasatan terhadap kejadian keracunan makanan mendapati terdapat kelemahan serius dalam amalan pengendalian makanan, pihak berkuasa mungkin mengarahkan pengendali yang terlibat mengikuti latihan semula sebagai sebahagian daripada usaha mencegah kejadian berulang.

Begitu juga, apabila pemeriksaan mendapati tahap kebersihan premis tidak memuaskan, tindakan pembetulan mungkin merangkumi keperluan meningkatkan pengetahuan dan amalan pekerja.

Walau bagaimanapun, sesuatu kejadian tidak bermaksud semua pekerja secara automatik diwajibkan mengikuti semula kursus dalam setiap keadaan. Keperluan sebenar hendaklah berdasarkan arahan pihak berkuasa dan ketetapan yang terpakai kepada kes berkenaan.

Majikan yang menerima arahan sedemikian perlu mendapatkan penjelasan tentang individu yang terlibat, bentuk latihan yang diperlukan dan tempoh pematuhan yang ditetapkan. Pendekatan ini membantu memastikan tindakan pembetulan dilaksanakan secara teratur.

Perkara paling penting ialah memahami bahawa sijil sah seumur hidup tidak menghalang pihak berkuasa daripada mengarahkan latihan semula apabila terdapat keperluan yang sah berkaitan keselamatan makanan.

4. Adakah Pekerja Perlu Mengikuti Kursus Semula Apabila Bertukar Majikan?

Seseorang pengendali makanan yang telah memperoleh Sijil LPM melalui SLPM yang diiktiraf pada asasnya tidak perlu mengikuti kursus semula hanya kerana bertukar majikan.

Ini kerana sijil berkenaan merupakan bukti latihan individu, bukannya dokumen yang hanya boleh digunakan di satu premis atau di bawah satu syarikat tertentu.

Sebagai contoh, seorang pekerja yang mengikuti Kursus LPM ketika bekerja di sebuah restoran di Selangor kemudian berpindah ke sebuah hotel di Kuala Lumpur. Pertukaran tempat kerja tersebut tidak dengan sendirinya menyebabkan sijil latihan yang telah diperoleh menjadi tidak sah.

Walau bagaimanapun, majikan baharu boleh memberikan latihan tambahan berkaitan prosedur operasi, penggunaan peralatan, sistem keselamatan makanan dan tanggungjawab khusus di tempat kerja baharu. Latihan seperti ini mempunyai tujuan berbeza daripada Kursus LPM asas.

Sebagai contoh, pekerja yang berpindah daripada restoran biasa ke kilang pemprosesan makanan mungkin memerlukan latihan tambahan tentang prosedur kebersihan kilang, kawalan alergen, sistem HACCP atau pengendalian mesin tertentu.

Oleh itu, majikan tidak sepatutnya mewajibkan pekerja mengulangi Kursus LPM semata-mata kerana bertukar tempat kerja tanpa sebab yang munasabah. Sebaliknya, pihak pengurusan perlu membezakan antara bukti latihan asas yang telah dimiliki dengan latihan khusus yang diperlukan untuk pekerjaan baharu.

5. Adakah Tempoh Sah Sijil LPM Sama dengan Suntikan Anti-Tifoid?

Tidak. Sijil Latihan Pengendali Makanan dan suntikan anti-tifoid merupakan dua keperluan yang berbeza, walaupun kedua-duanya berkaitan dengan keselamatan makanan dan kesihatan pengendali makanan.

Sijil LPM membuktikan seseorang telah mengikuti latihan asas pengendalian makanan. Suntikan anti-tifoid pula merupakan langkah perlindungan kesihatan yang berkaitan dengan pencegahan penyakit demam kepialu.

Di Malaysia, suntikan anti-tifoid jenis Ty2 yang lazim digunakan mempunyai tempoh sah tiga tahun, seperti yang dinyatakan dalam maklumat Jabatan Kesihatan MBSJ. Oleh itu, pengendali makanan perlu memastikan status vaksinasi mereka masih memenuhi keperluan semasa.

Sebagai contoh, seseorang mungkin telah memperoleh Sijil LPM pada tahun 2020 dan menerima suntikan anti-tifoid pada tahun 2024. Pada tahun 2026, sijil latihan tersebut pada asasnya masih sah, manakala status suntikan perlu dinilai berdasarkan jenis vaksin, tarikh pemberian dan ketetapan kesihatan yang terpakai.

Perbezaan ini penting kerana terdapat pengendali makanan yang menyangka mereka perlu mengulangi Kursus LPM setiap kali mendapatkan suntikan anti-tifoid baharu. Anggapan tersebut tidak tepat kerana kedua-duanya mempunyai tujuan dan tempoh yang berlainan.

Majikan sepatutnya menyimpan rekod latihan dan rekod vaksinasi secara berasingan supaya pemantauan pematuhan dapat dilakukan dengan lebih jelas.

6. Bagaimanakah Majikan Boleh Mengurus Rekod Sijil yang Sah Seumur Hidup?

Walaupun Sijil LPM tidak memerlukan pembaharuan berkala secara umum, majikan masih perlu memastikan rekod latihan pekerja disimpan dengan baik dan mudah dirujuk apabila diperlukan.

Pengurusan rekod yang teratur membantu majikan mengenal pasti pekerja yang telah mengikuti latihan dan pekerja yang masih memerlukan kursus. Ini amat penting bagi premis yang mempunyai ramai pekerja atau kadar pertukaran pekerja yang tinggi.

Sebagai contoh, sebuah restoran yang menggaji 25 orang pekerja boleh menyediakan rekod latihan yang mengandungi nama pekerja, tarikh mengikuti kursus, nama SLPM dan maklumat rujukan sijil yang berkaitan. Rekod tersebut boleh digunakan untuk tujuan pentadbiran serta semakan apabila diperlukan.

Namun, majikan tidak perlu mewujudkan tarikh tamat tempoh rekaan bagi sijil yang pada asasnya sah seumur hidup. Jika sistem pengurusan pekerja mempunyai ruangan tarikh luput, pihak pengurusan boleh menggunakan catatan yang sesuai bagi menunjukkan bahawa sijil tidak tertakluk kepada pembaharuan berkala.

Dalam masa yang sama, rekod latihan tambahan boleh disimpan secara berasingan. Contohnya, pekerja yang telah mempunyai Sijil LPM mungkin mengikuti latihan dalaman tentang pengendalian makanan sejuk beku atau pengurusan alergen. Latihan tersebut boleh direkodkan sebagai sebahagian daripada pembangunan kompetensi pekerja.

Majikan juga perlu menjaga keselamatan maklumat peribadi yang terkandung dalam sijil dan dokumen pekerja. Akses kepada rekod hendaklah diberikan kepada individu yang mempunyai tanggungjawab pentadbiran yang berkaitan.

Pengurusan rekod yang baik bukan sahaja membantu pematuhan, malah membolehkan organisasi merancang latihan berdasarkan keperluan sebenar, bukannya berdasarkan andaian bahawa semua sijil perlu diperbaharui selepas beberapa tahun.

CHECKLIST SEMAKAN TEMPOH SAH SIJIL LPM

Bil.	Perkara yang perlu disemak	Status
1	Sijil diperoleh melalui SLPM yang diiktiraf KKM.	☐
2	Maklumat pemegang sijil adalah tepat.	☐
3	Salinan sijil disimpan dengan baik.	☐
4	Tiada arahan khusus daripada pihak berkuasa untuk mengikuti latihan semula.	☐
5	Rekod suntikan anti-tifoid disemak secara berasingan.	☐
6	Latihan tambahan pekerja direkodkan apabila dilaksanakan.	☐

Senarai semak ini merupakan panduan pengurusan rekod dan tidak menggantikan arahan rasmi pihak berkuasa.

SOALAN LAZIM

Adakah Sijil Latihan Pengendali Makanan sah seumur hidup?

Ya. Secara amnya, sijil yang diperoleh melalui SLPM yang diiktiraf KKM adalah sah seumur hidup dan tidak memerlukan pembaharuan berkala. Namun, latihan semula boleh diperlukan dalam keadaan tertentu berdasarkan arahan pihak berkuasa.

Adakah sijil yang diperoleh lima atau sepuluh tahun lalu masih sah?

Pada asasnya, ya, sekiranya sijil tersebut diperoleh melalui saluran latihan yang diiktiraf dan tiada arahan khusus yang memerlukan latihan semula. Bagi sijil lama yang status atau rekodnya tidak jelas, pemegang sijil boleh mendapatkan pengesahan daripada SLPM atau pihak berkuasa berkaitan.

Adakah pekerja perlu mengikuti kursus semula apabila bertukar majikan?

Tidak semata-mata kerana pertukaran majikan. Sijil LPM berkaitan dengan individu yang mengikuti latihan, tetapi majikan baharu boleh menyediakan latihan tambahan mengikut keperluan pekerjaan.

Adakah sijil perlu diperbaharui setiap tiga tahun?

Tidak. Tempoh tiga tahun yang sering disebut biasanya berkaitan dengan suntikan anti-tifoid jenis Ty2 atau dokumen lain yang mempunyai tempoh sah tertentu, bukannya pembaharuan berkala Sijil LPM.

Bolehkah pihak berkuasa mengarahkan seseorang mengikuti kursus semula?

Ya, apabila terdapat asas dan arahan penguatkuasaan yang berkaitan. Pemegang sijil perlu mematuhi arahan yang sah walaupun pernah mengikuti kursus sebelum ini.

RUMUSAN

Sijil Latihan Pengendali Makanan yang diperoleh melalui SLPM yang diiktiraf KKM pada asasnya sah seumur hidup. Oleh itu, seseorang pengendali makanan tidak perlu mengulangi kursus secara berkala semata-mata kerana sijil telah digunakan selama beberapa tahun.

Walau bagaimanapun, tempoh sah seumur hidup tidak bermaksud seseorang pengendali makanan terkecuali daripada arahan latihan semula dalam keadaan tertentu. Keperluan tersebut boleh timbul apabila terdapat isu keselamatan makanan atau tindakan penguatkuasaan yang berkaitan.

Pengendali makanan juga perlu memahami perbezaan antara Sijil LPM dengan suntikan anti-tifoid. Kedua-duanya mempunyai tujuan yang berbeza dan tidak boleh dianggap mempunyai tempoh sah yang sama.

Majikan pula perlu mengurus rekod latihan dengan baik, memastikan pekerja yang belum mengikuti kursus didaftarkan dan menyediakan latihan tambahan apabila diperlukan. Pendekatan ini membantu memastikan pengetahuan keselamatan makanan terus diamalkan walaupun sijil tidak mempunyai tarikh pembaharuan berkala.

PESANAN UNCLE KUDEN

Uncle sering menerima pertanyaan daripada peserta yang ingin mengetahui sama ada sijil Kursus Latihan Pengendali Makanan perlu diperbaharui selepas tiga atau lima tahun. Persoalan ini menunjukkan bahawa masih terdapat kekeliruan antara tempoh sah sijil latihan dengan keperluan lain dalam pengendalian makanan.

Uncle ingin menjelaskan bahawa sijil latihan pada asasnya sah seumur hidup. Namun, perkara yang lebih penting ialah memastikan ilmu yang diperoleh semasa kursus tidak dilupakan atau diabaikan selepas beberapa tahun bekerja.

Walaupun sijil tidak perlu diperbaharui secara berkala, amalan pengendalian makanan perlu sentiasa diperbaiki. Teknologi berubah, kaedah pemprosesan berkembang dan cabaran keselamatan makanan juga boleh menjadi semakin kompleks.

Oleh itu, jangan jadikan tempoh sah seumur hidup sebagai alasan untuk berhenti belajar. Jadikan sijil sebagai bukti bahawa kita telah menerima asas ilmu, kemudian teruskan usaha meningkatkan pengetahuan dan amalan sepanjang menjalankan pekerjaan.

Sijil boleh sah seumur hidup, tetapi ilmu mesti sentiasa diperbaharui.

Kebersihan ialah budaya. Keselamatan adalah amanah. Kualiti adalah maruah.

“BETULKAN YANG BIASA, BIASAKAN YANG BETUL.”

GLOSARI RINGKAS

Tempoh sah seumur hidup: Status dokumen yang tidak memerlukan pembaharuan berkala berdasarkan perjalanan masa semata-mata, tertakluk kepada ketetapan yang berkaitan.

Latihan semula: Latihan yang diikuti sekali lagi bagi memperkukuh pengetahuan atau memenuhi arahan yang sah.

Latihan penyegaran: Latihan tambahan untuk mengemas kini atau mengukuhkan pengetahuan dan kemahiran yang telah dipelajari.

Suntikan anti-tifoid: Vaksinasi yang digunakan untuk memberikan perlindungan terhadap demam kepialu.

Rekod latihan: Maklumat dan dokumen yang menunjukkan penyertaan seseorang dalam program latihan tertentu.

RUJUKAN RINGKAS

1. Kementerian Kesihatan Malaysia. Program Latihan Pengendali Makanan. Program Keselamatan dan Kualiti Makanan.

2. Kementerian Kesihatan Malaysia. Garis Panduan Skim Akreditasi Program Latihan Pengendali Makanan, Edisi Keenam, Cetakan 2024.

3. Majlis Bandaraya Subang Jaya. Soalan Lazim Jabatan Kesihatan, berkaitan tempoh sah Kursus Asas Pengendalian Makanan dan suntikan Ty2.

4. Jabatan Kesihatan Negeri Sarawak. Panduan Program Latihan Pengendali Makanan, penerangan mengenai latihan sekali seumur hidup dan keadaan yang boleh memerlukan latihan semula.

KURSUS LATIHAN PENGENDALI MAKANAN — KUDEN ACADEMY

KUDEN Academy menyediakan Kursus Latihan Pengendali Makanan secara online melalui Zoom pada setiap hari Selasa dan Khamis, dari pukul 9.00 pagi hingga 12.00 tengah hari, dengan yuran RM50 seorang.

Kursus bersemuka juga boleh diatur atas permintaan di premis pelanggan atau lokasi yang dipersetujui bersama, tertakluk kepada keperluan pelaksanaan yang berkaitan.

Untuk pendaftaran, hubungi WhatsApp 019-268 1620 atau layari www.kuden.com.my/#register.

Bagi pendaftaran melalui WhatsApp, sila berikan nama penuh, nombor kad pengenalan atau pasport, nombor telefon WhatsApp, alamat penuh berserta poskod dan tarikh pilihan kursus.