BAGAIMANA SERANGGA DAN TIKUS MENYEBARKAN PENCEMARAN?

Serangga dan tikus merupakan perosak yang boleh membawa pencemaran ke dalam premis makanan. Lalat, lipas dan tikus sering bergerak melalui kawasan sampah, longkang, saliran serta tempat yang kotor sebelum memasuki ruang penyediaan atau penyimpanan makanan. Apabila perosak ini menyentuh makanan, peralatan atau permukaan kerja, bahan pencemar boleh dipindahkan tanpa disedari. Kehadiran perosak bukan sekadar masalah kebersihan premis, tetapi petunjuk bahawa keselamatan makanan mungkin terancam.

Secara saintifik, lalat dan lipas boleh memindahkan mikroorganisma secara mekanikal melalui kaki, badan, najis atau bahan yang dimuntahkan semula. Tikus pula boleh mencemarkan makanan melalui air kencing, najis, bulu dan gigitan pada bungkusan. Antara penyakit yang dikaitkan dengan tikus ialah leptospirosis, yang disebabkan oleh bakteria Leptospira dan boleh merebak melalui persekitaran yang tercemar dengan air kencing haiwan terjangkit. Makanan yang telah digigit tikus atau dicemari najis perosak tidak boleh dianggap selamat hanya dengan membuang bahagian yang kelihatan rosak.

Oleh itu, pengusaha perlu melaksanakan program kawalan perosak secara bersepadu dengan menutup laluan masuk, memasang penghadang yang sesuai, mengurus sampah dalam bekas bertutup dan menghapuskan kawasan yang boleh menjadi tempat pembiakan atau persembunyian perosak. Pemeriksaan premis hendaklah dilakukan secara berkala untuk mengesan najis, kesan gigitan, sarang dan tanda kehadiran perosak. Jika racun perosak diperlukan, penggunaannya mesti dikawal supaya tidak mencemarkan makanan atau peralatan. Pencegahan perosak yang berkesan bermula dengan pengurusan premis, bukannya bergantung pada semburan racun semata-mata.

—————————

“Lalat, lipas dan tikus tidak mengenali sempadan antara kawasan kotor dengan makanan yang bersih. Pengusaha yang menjaga keselamatan makanan mesti memastikan perosak tidak mendapat peluang untuk memasuki premis dan mencemarkan makanan.”

Pesanan Uncle Kuden
KUDEN ACADEMY

Kamarudin bin Hasim (Uncle Kuden)

Pemilik dan penceramah di Kuden Food Safety Academy, berkelulusan Diploma Teknologi Makanan dari ITM (1978) serta B.Sc. dan M.Sc. dalam bidang Food Science & Technology dari The University of Tennessee, USA. Dengan pengalaman luas di F&N, MARDI, Kementerian Kesihatan Malaysia dan sebagai bekas CEO Selangor Tropical Fruit Industries, beliau kini aktif berkongsi ilmu Keselamatan Makanan, Pembungkusan, Pemprosesan Makanan, GMP dan Halal melalui ceramah jemputan bersama RISDA, UPM, KKM, MARA dan pelbagai institusi lain.