pH meter merupakan alat penting untuk mengukur tahap keasidan atau kealkalian makanan seperti sambal, sos, minuman, jeruk dan produk berasid. Namun, bacaan pH meter tidak semestinya tepat jika alat tidak ditentukur dengan betul. Elektrod pH boleh mengalami perubahan prestasi akibat penggunaan berulang, pencemaran oleh sisa makanan, penyimpanan yang tidak sesuai atau penuaan sensor. Contohnya, produk yang mempunyai pH sebenar 4.7 mungkin menunjukkan bacaan 4.5 jika alat mengalami ralat. Perbezaan kecil ini boleh menyebabkan pengusaha membuat keputusan yang salah, terutama apabila pH digunakan sebagai parameter penting dalam kawalan keselamatan produk.
Secara saintifik, pH meter mengukur perbezaan potensi elektrik yang berkaitan dengan aktiviti ion hidrogen dalam sampel. Hubungan antara isyarat elektrik dengan nilai pH dipengaruhi oleh keadaan elektrod dan suhu pengukuran. Penentukuran (calibration) dilakukan menggunakan larutan penimbal (buffer solution) yang mempunyai nilai pH diketahui, lazimnya pH 4.00 dan 7.00 bagi pengukuran makanan berasid, tertakluk pada julat pengukuran dan arahan pengilang. Proses ini membolehkan alat menetapkan respons elektrod dengan lebih tepat. Larutan penimbal yang telah tercemar atau tamat tempoh penggunaan juga boleh menyebabkan penentukuran tidak boleh dipercayai.
Oleh itu, pengusaha perlu menentukur pH meter mengikut arahan pengilang, lazimnya sebelum sesi pengukuran penting atau mengikut prosedur kawalan kualiti yang ditetapkan. Gunakan larutan penimbal yang sesuai, bilas elektrod antara sampel dan simpan elektrod dalam larutan penyimpanan yang disyorkan. Jangan membiarkan elektrod kaca biasa kering atau menyimpannya dalam air suling secara berpanjangan kecuali diarahkan oleh pengilang. Rekodkan tarikh penentukuran, nilai penimbal, keputusan pemeriksaan dan sebarang tindakan pembetulan. Jika pH digunakan untuk menentukan keselamatan makanan, keputusan pengukuran mesti diperoleh daripada alat yang telah ditentukur dan berfungsi dengan baik.
—————————
“Perbezaan kecil pada bacaan pH boleh membawa perbezaan besar kepada keputusan keselamatan makanan. Jangan percaya angka semata-mata. Pastikan pH meter ditentukur supaya setiap keputusan berasaskan ukuran yang boleh dipercayai.”
Pesanan Uncle Kuden
KUDEN ACADEMY
Pemilik dan penceramah di Kuden Food Safety Academy, berkelulusan Diploma Teknologi Makanan dari ITM (1978) serta B.Sc. dan M.Sc. dalam bidang Food Science & Technology dari The University of Tennessee, USA. Dengan pengalaman luas di F&N, MARDI, Kementerian Kesihatan Malaysia dan sebagai bekas CEO Selangor Tropical Fruit Industries, beliau kini aktif berkongsi ilmu Keselamatan Makanan, Pembungkusan, Pemprosesan Makanan, GMP dan Halal melalui ceramah jemputan bersama RISDA, UPM, KKM, MARA dan pelbagai institusi lain.
0 ulasan