Dalam pengeluaran makanan, setiap kelompok produk sepatutnya mempunyai rekod yang membolehkan pengusaha mengenal pasti bahan yang digunakan, bila produk dihasilkan dan ke mana produk tersebut dihantar. Rekod pengeluaran merupakan asas kepada sistem pengesanan semula produk (traceability), terutama apabila berlaku masalah keselamatan atau kualiti. Contohnya, jika satu kelompok sambal didapati menggunakan bahan mentah yang bermasalah, pengusaha yang mempunyai rekod lengkap boleh mengenal pasti kelompok sambal yang terlibat tanpa perlu menganggap semua produk yang pernah dikeluarkan turut terjejas. Ketiadaan rekod boleh menyebabkan siasatan menjadi lambat, skop tindakan terlalu luas dan kerugian perniagaan meningkat.
Secara teknikal, pengesanan semula melibatkan keupayaan menjejaki pergerakan bahan dan produk sepanjang rantaian bekalan. Prinsip asasnya ialah satu langkah ke belakang (one step back) dan satu langkah ke hadapan (one step forward). Pengusaha perlu mengetahui daripada siapa bahan mentah atau bahan pembungkusan diterima serta kepada siapa produk siap dibekalkan. Nombor kelompok atau batch number berfungsi sebagai penghubung antara rekod penerimaan bahan, formulasi, proses pengeluaran, pemeriksaan kualiti dan pengedaran. Sistem pengesanan yang baik membolehkan pengusaha menentukan skop produk terlibat dengan lebih tepat, tetapi keberkesanannya bergantung pada ketepatan dan keselarasan maklumat yang direkodkan.
Oleh itu, pengusaha perlu menyediakan rekod pengeluaran bagi setiap kelompok yang sekurang-kurangnya mengandungi tarikh pengeluaran, kod produk, nombor kelompok, bahan mentah dan nombor kelompok pembekal, kuantiti pengeluaran, keputusan pemeriksaan berkaitan serta maklumat pengedaran. Rekod boleh disimpan secara manual atau digital, asalkan mudah dicari, dibaca dan dilindungi daripada kehilangan atau perubahan tanpa kebenaran. Pengusaha juga digalakkan menjalankan latihan pengesanan semula (traceability exercise) untuk menguji sama ada sesuatu kelompok dapat dikenal pasti dengan cepat dan lengkap. Rekod yang tersusun bukan sekadar memenuhi keperluan pengurusan, tetapi membantu pengusaha membuat keputusan yang tepat apabila keselamatan produk dipersoalkan.
—————————
“Produk yang baik perlu mempunyai identiti dan sejarah pengeluaran yang jelas. Apabila masalah berlaku, rekod yang lengkap membolehkan kita mengetahui dari mana bahan datang, bagaimana makanan diproses dan ke mana produk dihantar.”
Pesanan Uncle Kuden
KUDEN ACADEMY
Pemilik dan penceramah di Kuden Food Safety Academy, berkelulusan Diploma Teknologi Makanan dari ITM (1978) serta B.Sc. dan M.Sc. dalam bidang Food Science & Technology dari The University of Tennessee, USA. Dengan pengalaman luas di F&N, MARDI, Kementerian Kesihatan Malaysia dan sebagai bekas CEO Selangor Tropical Fruit Industries, beliau kini aktif berkongsi ilmu Keselamatan Makanan, Pembungkusan, Pemprosesan Makanan, GMP dan Halal melalui ceramah jemputan bersama RISDA, UPM, KKM, MARA dan pelbagai institusi lain.
0 ulasan