MENGAPA SUHU PERLU DIREKODKAN?

Dalam pengendalian dan pemprosesan makanan, mengukur suhu sahaja tidak mencukupi jika keputusan pengukuran tidak direkodkan. Rekod suhu merupakan bukti bahawa sesuatu proses atau keadaan penyimpanan telah dipantau dan dikawal mengikut keperluan yang ditetapkan. Contohnya, suhu peti sejuk, bilik sejuk beku, proses memasak dan pemanasan makanan perlu direkodkan mengikut prosedur operasi premis. Tanpa rekod, pengusaha mungkin sukar membuktikan bahawa kawalan suhu telah dilaksanakan dengan betul, terutama apabila berlaku kerosakan produk, aduan pelanggan atau pemeriksaan keselamatan makanan.

Secara saintifik, rekod suhu membolehkan pengusaha mengenal pasti pola perubahan suhu (temperature trends) yang mungkin tidak disedari melalui pemeriksaan sekali-sekala. Contohnya, peningkatan suhu peti sejuk secara beransur-ansur boleh menunjukkan masalah pada sistem penyejukan, pintu yang tidak ditutup dengan sempurna atau kapasiti penyimpanan yang berlebihan. Rekod yang disusun mengikut masa juga membantu menentukan tempoh sesuatu produk mungkin terdedah kepada suhu di luar had yang ditetapkan. Maklumat ini penting untuk menilai penyimpangan proses, menentukan tindakan pembetulan dan mengelakkan masalah yang sama berulang.

Oleh itu, pengusaha perlu menyediakan borang atau sistem rekod suhu yang mudah digunakan oleh pekerja. Setiap catatan hendaklah mengandungi tarikh, masa, lokasi atau peralatan, bacaan suhu, nama pemeriksa serta tindakan yang diambil jika berlaku penyimpangan. Rekod boleh dibuat secara manual atau menggunakan sistem pemantauan digital, asalkan maklumatnya tepat, boleh disemak dan disimpan dengan teratur. Jangan mencatat suhu berdasarkan anggaran, mengisi rekod lebih awal atau mengubah bacaan supaya kelihatan memenuhi syarat. Rekod yang benar dan lengkap lebih bernilai daripada rekod yang kelihatan sempurna tetapi tidak menggambarkan keadaan sebenar.

—————————

“Suhu yang diukur menunjukkan keadaan pada ketika itu, tetapi suhu yang direkodkan menjadi bukti untuk tindakan dan penilaian kemudian. Dalam keselamatan makanan, jangan hanya mengawal proses — buktikan bahawa kawalan itu benar-benar dilaksanakan.”

Pesanan Uncle Kuden
KUDEN ACADEMY

Kamarudin bin Hasim (Uncle Kuden)

Pemilik dan penceramah di Kuden Food Safety Academy, berkelulusan Diploma Teknologi Makanan dari ITM (1978) serta B.Sc. dan M.Sc. dalam bidang Food Science & Technology dari The University of Tennessee, USA. Dengan pengalaman luas di F&N, MARDI, Kementerian Kesihatan Malaysia dan sebagai bekas CEO Selangor Tropical Fruit Industries, beliau kini aktif berkongsi ilmu Keselamatan Makanan, Pembungkusan, Pemprosesan Makanan, GMP dan Halal melalui ceramah jemputan bersama RISDA, UPM, KKM, MARA dan pelbagai institusi lain.